Contoh Geguritan Jawa

Bab             

                         GEGURITAN    

  Ringkesan

Geguritan

      Geguritan iku sawijining rumpakan, pepethan, karangan kang awujud reroncen 

tembung lan ukara kang endah, ringkes, padhet lan mentes. Geguritan kalebu karya sastra Jawa gagrak anyar. Ana sing ngarani geguritan iku puisi Jawa modern, maksude 

wujude puisi lan muncul ing jaman sastra Jawa anyar/ modern. 

      Ing sejarah kasusastran Jawa, wujud puisi iku ora mung geguritan bae, nanging 

uga ana tembang. Apa bedane? Geguritan iku ditulis tanpa paugeran guru gatra, guru 

wilangan, lan guru lagu, dene tembang iku kaiket ing paugeran guru gatra, guru wilangan,lan guru lagu. Tembang ing kasusastran Jawa iku werna-werna. Ana tembang gedhe, tembang tengahan, lan tembang cilik (alit). Tembang gedhe utawa sekar ageng iku kanggo nyebut kakawin kang muncul ing jaman sastra Jawa Kuna. Tembang tengahan lan tembang cilik iku kalebu tembang macapat. Tembang tengahan iku uga ana kang ngarani kidung yaiku tembang kang muncul ing jaman Jawa Tengahan.

Unsur - unsur intrinsik 

Geguritan uga duweni unsur unsur intrinsik kaya puisi lan karya sastra liyane , unsur unsur intrinsik ana ing geguritan inggih punika :

1. Tema
2. Bahasa kang endah
3. Judul Geguritan
4. Diksi
5. Citra
6. Purwakanthi
7. Amanat kang ono ing jero ne geguritan

Jenis - jenis ing Geguritan

Geguritan miturut kegunaane ono 3 macem , jenis jenise inggih punika :

1. Jenis Geguritan Ingkang gambarake kondisi utawa peristiwa (deskriptif)
2. Jenis Geguritan Ingkang nyeritakake kondisi utawa pengalaman (naratif)
3. Jenis Geguritan Ingkang pasemon utawa duweni isi kritikan utawa sindiran

     Saliyane iku ana maneh tembang dolanan lan tembang campursari. Yen cakepan tembang dolanan lan tembang campursari diwaspadakake, apa ya bedane karo geguritan? Tuladhane tembang dolanan lan tembang campursari kaya ing ngisor iki.

Tuladha tembang dolanan:

    SLUKU-SLUKU BATHOK

Sluku-sluku bathok

bathoke ela-elo

si rama menyang solo

leh-olehe payung motha

mak jenthit lololobah

uwong mati ora obah

yen obah medeni bocah

yen urip nggoleka dhuwit

       Kangen Simbok

Mbok...
Dakpandeng-pandeng awakmu katon ayu
Ora ngira yen yuswamu rong pindhaku
Pasuryanmu tansah ngademake atiku

Mbok...Simbok...
Dakbatin-batin awakmu kekes tenan
Ora ngira yen wis setengah abad
Uripmu lumaku

Mbok...Simbok...
Tirakat, luh, lan waspamu mung kanggoku
Samubarang kokterjang
Gur supaya anakmu bisa mulya

Mbok..Simbok...
Mboh kapan awak iki nggawe mulya
Saben dina gur tatu sing dakwehana

Mbok...
Pangapuramu kaya samudra
Sungkemku ora bakal ngilangake sayahmu

Ambaning jumantara iki saksi mbok,
Manawa awak iki ora bisa aweh kabegjan uripmu
Awak iki lila yen sliramu duka

Panyuwunku marang Gusti
Sliramu tansah gedhe ing kabegjan
Sliramu tansah wilujeng lan rahayu

Vokal/Swarane

Swara kudu bantas, resik, tur cetha pangucapane. Ing bab vokal/swara iki kudu dimangerteni bab-bab ing ngisor iki :

1. artikulasi : pangucapane aksara lan tembung kudu wuwuh lan cetha.

2. diksi : pangucapane tembung-tembung mau endah, kanthi rasa-pangrasa, ana sing landhep, wengis, sabar, alus, kereng lan sapanunggalane. 

3. tempo : alon-cepete pangucapan, dijumbuhake karo napas lan swasana sing 

pengin diwedharake.

4. dinamika : alon-bantere swara, selaras-seimbange pamaca geguritan, nganti dadi 

kaya wirama kang endah lan gawe pamirsa lan pamireng dadi kesengsem.

5. modulasi : owah-owahane swara, umpamane swara wong tuwa, bocah cilik, 

swarane digawe cempreng, ulem, geter, lan sapanunggalane.

6. intonasi : lagune ukara, pada. Para siswa kudu wani nemtokake sawijining pada dadi ukara pitakon, apa prentah, lan sapanunggalane.

7. andhegan : andhegan = jeda (Bahasa Indonesia), yaiku pedhotane tembung lan

ukara ing geguritan kanthi tujuan nguwatake maksud lan artine geguritan.

8. ambegan : teknik ambegan/napas iku penting banget. Para siswa kudu sinau teknik ambegan weteng (=pernafasan perut).

Maturnuwun:)

• https://www.sinaujawa.com/2015/02/simbok.html


• http://tedobagibagiilmu.blogspot.com/2017/11/geguritan-dalam-bahasa-jawa.html?m=1